Ánh sáng cho sân vườn

Sân vườn đang ngày càng trở thành một không gian cảnh quan đa chức năng mang đến những giá trị thẩm mỹ vượt trội. Đặc biệt trong khoảng mười năm trở lại đây thì việc định hình không gian thẩm mỹ cho sân vườn vào ban đêm luôn được đòi hỏi rất cao mà trọng điểm chính là ở việc bố trí nguồn sáng.

 

 

Thật không ngoa khi nói rằng: ánh sáng đã tạo ra kiến trúc nói chung và kiến trúc cảnh quan nói riêng. Ánh sáng đúng và đủ luôn mang lại hiệu quả mãn nhãn cho khu vườn nhất là vào ban đêm, khi vẻ lộng lẫy và huyền ảo dần xuất hiện sau khi mọi thứ đã lên đèn. Cũng bởi sự kỳ diệu đó mà hôm nay tôi muốn giới thiệu những quy tắc bố trí đèn ngoài trời cũng như vài ý tưởng chiếu sáng sao cho khu vườn của bạn, dù ban ngày hay ban đêm cũng trở nên đẹp mắt và ấn tượng nhất!
Có hai dạng đèn sân vườn gồm những loại dùng để cung cấp ánh sáng cho cảnh quan ngoài trời và những loại chỉ chuyên dùng để trang trí. Những dây đèn quấn quanh thân cây, treo dọc theo mái của pergola hay những ngọn nến đều khiến chúng ta ngắm nhìn, đó chính là nguồn sáng trang trí. Ngược lại, khi nguồn sáng khiến bạn chú ý đến thứ mà chúng thắp sáng, chứ không phải ngắm nhìn chính nguồn sáng đó, ta sẽ có nguồn sáng cung cấp. Trong phạm vi bài viết này chúng ta sẽ cùng phân tích những giải pháp bố trí sao cho nguồn sáng có thể phát huy công năng tối ưu cũng như đạt đến độ thẩm mỹ trọn vẹn như bạn mong muốn.

 

Định lượng cho ánh sáng
Có hai quy tắc cần tránh khi bố trí ánh sáng cho vườn: không sử dụng nguồn sáng quá mạnh hay quá nhiều, không hướng ánh sáng vào cửa sổ hoặc vào ngang tầm mắt. Những việc này khiến cho sân vườn sáng quá mức cần thiết, thậm chí gây chói mắt và khó chịu. Hãy nhớ việc thắp sáng sân vườn vào ban đêm không đồng nghĩa với việc khiến mọi ngóc ngách đều trở nên rõ ràng, điều bạn cần là nêu bật những yếu tố chính phụ khiến khu vườn trở nên đặc sắc hơn vào ban đêm.
Việc sử dụng nguồn sáng vừa phải cũng có lợi cho ngân sách của bạn, và thật sự chúng dễ bố trí hơn là những nguồn sáng mạnh. Mật độ bóng đèn cũng không nên quá gần nhau, đôi khi những khoảng vườn tối giản chỉ cần một nguồn sáng dịu nhẹ cũng đủ tạo ra không gian thư giãn đậm chiều sâu và đầy tinh tế. Nhưng cũng có một số không gian cần nhiều ánh sáng như sân chơi cho trẻ hay những khu vực ăn uống nấu nướng ngoài trời. Thật không ngạc nhiên khi những khoảng sân trong nhà bếp hoặc phòng ăn mới là nơi có hiệu ứng ánh sáng xa hoa nhất!
Khác với khu vực ăn ngoài trời, ánh sáng cho giao thông không cần công suất quá lớn mà chỉ cần mật độ chiếu sáng đảm bảo tính liên tục và không bị ngắt quãng bởi những khoảng quá tối.

 

 

 

 

 

Chỉ cần một vài quy tắc cơ bản cộng thêm một chút tinh ý mà việc bố trí đèn cho sân vườn đã trở nên đơn giản hơn bao giờ hết. Còn chờ gì nữa? Hãy bắt tay thực hiện ngay để sân vườn về đêm của bạn trở nên thật độc đáo, cuốn hút và bắt mắt 

Định vị cho ánh sáng
Một trong những vị trí đặc biệt quan trọng bắt buộc phải được thắp sáng vào ban đêm chính là các tính năng nước như bể bơi, hồ cá, đài phun. Ngoài việc tạo ra vẻ ngoài lấp lánh cực kỳ hấp dẫn thì đèn cho mặt nước còn là vị “cứu tinh” đảm bảo sự an toàn cho mọi người trong việc di chuyển giữa sân vườn vào ban đêm.
Đặc biệt bạn nên nhấn nhá những bậc thác, đá chủ đạo bằng nguồn sáng mạnh hay màu sắc nổi bật hơn bình thường, đều này không chỉ giúp phân định rõ tầng lớp mà còn mang lại cảm quan thẩm mỹ vượt trội cho yếu tố mặt nước trong khu vườn.
Những tác phẩm điêu khắc gỗ, thạch cao, kim loại hay tranh tường ngoại thất cũng cần được chiếu sáng đầy đủ - một cách tinh tế nhất có thể. Hẳn bạn đã chẳng tốn công lắp đặt một tác phẩm nghệ thuật đầy ý nghĩa ở một nơi thu hút nhất trong vườn chỉ để ngắm vào ban ngày, trong khi đó hiệu ứng cho các loại hình trang trí nghệ thuật lại gần như tuyệt hảo khi chúng được “lên đèn” vào ban đêm.
Dĩ nhiên ta không thể nào “bỏ quên” đối tượng chính của sân vườn: cây trồng. Những nhánh lá, bụi hoa mà bạn dày công chăm sóc chắc chắn sẽ lộng lẫy và bắt mắt vô cùng dưới ánh sáng của những bóng đèn dạ vào ban đêm. 
Một gốc cây chủ đạo với hình dáng độc đáo bừng sáng như một ông hoàng trong khu vườn chiều tà, hay vài cụm đá cỏ xinh xinh lấp lóa nơi góc sân nhạt nắng, bạn còn cần điều gì hơn nữa? 
Và bạn cũng đừng “ngó lơ” những mảng tường bắt mắt trong sân vườn nhà mình. Ánh sáng có thể giúp tôn lên độ bóng, sáng, gồ ghề hay sần sùi ở mức tối đa từ đó bề mặt vật liệu hay hoa văn điêu khắc trên tường sẽ lại trở nên rõ nét và cuốn hút.
Cuối cùng, như đã từng đề cập ở trên, lối đi là khu vực luôn cần được thắp sáng. Ngoài những loại đèn nấm lắp dọc hai bên, chúng ta cũng có thể bố trí ánh sáng rọi từ trên cao xuống hay đặt bóng sáng vào bên trong các cụm cây sát mặt đất.
Nếu vườn của bạn có bậc thang thì hãy tận dụng ngay để biến hóa chúng thành khu vực sang trọng và nổi bật cùng các loại bóng đèn thắp bên dưới hoặc từ cạnh bên. Thậm chí với một số khu vườn dài và hẹp, bậc thang mới là đối tượng chính mang hiệu ứng ánh sáng lộng lẫy và đẹp mắt nhất trong vườn. 

 

 

 

 

 

Ánh sáng đúng và đủ luôn mang lại hiệu quả mãn nhãn cho khu vườn nhất là vào ban đêm, khi vẻ lộng lẫy và huyền ảo dần xuất hiện sau khi mọi thứ đã lên đèn

 

Định tính cho ánh sáng
Có thể bạn không nghĩ đến, nhưng tính chất của mỗi một nguồn sáng phụ thuộc hầu hết vào màu sắc của chúng. Màu vàng cam có thể mang lại cảm giác thân thiện và gần gũi. Đặc biệt đối với khu vực ăn ngoài trời, những bóng đèn tông ấm giúp thức ăn trông ngon hơn, không gian huyền ảo hơn và thậm chí khiến cho sự giao tiếp trong các bữa tiệc sân vườn đạt hiệu quả tối ưu hơn.
Mặc dù là màu sắc được ưa chuộng nhất trong thiết kế ngoại thất nhưng chúng lại khiến cho cây cối của bạn trông ốm yếu và có vẻ thiếu sức sống đôi chút. Để khắc phục tình trạng này bạn cần hạn chế dạ ánh sáng trực tiếp lên tán lá mà chỉ nên sử dụng cho thân cây và thắp sáng cục bộ trong không gian tiệc tùng ăn uống. Ngược lại, với ánh sáng xanh lam, bạn chỉ nên áp dụng với các khu vực cần tạo độ dịu mát như mặt nước bể bơi hay hồ cảnh. Những bóng đèn led xanh lam luôn là công thức chủ chốt giúp khu vực bể bơi thêm sang trọng, hiện đại.
Trên cả đây là tông màu thu hút và tạo được sự bí ẩn muốn khám phá đối với thị giác, dựa vào yếu tố này bạn cũng có thể dùng màu xanh hơi nhạt một chút những khu vực phía cuối của khu vườn, chúng sẽ khiến mảng xanh có chiều sâu hơn rất nhiều. Và nếu bạn quá phiền phức với đống muỗi mòng thì đừng quên lắp ít bóng đèn xanh ở những khu vực bạn ít tụ tập nhất, màu xanh sẽ thu hút côn trùng quẩn quan ở khu vực đó mà không phiền đến bạn nữa.
Bạn có thể áp dụng ánh sáng trắng cho hầu hết mọi vị trí trong sân vườn, chúng không kiêng kỵ không gian, phản ánh đúng tính chất bề mặt màu sắc và nghiễm nhiên, luôn mang lại kết quả an toàn nhất. Mặc dù vậy, cả một khu vườn sử dụng ánh sáng trắng sẽ gây cảm giác nhàm chán và phẳng lỳ. Chính bởi quá tự nhiên mà những bóng đèn trắng thường chỉ chiếu sáng sắc chủ đạo cho những những sân vườn rộng lớn và thoáng đãng hoặc những mảng xanh mang tính tinh giản, ưu tiên sự nhẹ nhàng và trung thực cho màu sắc gốc của cây cỏ và vật liệu.
Ngoài ra, ánh sáng đỏ hay hồng cũng là màu sắc khá mới mẻ mà bạn có thể áp dụng cho khu vườn của mình. Nghe thì có vẻ bất khả thi khi đỏ và xanh lá lại là hai màu tương phản, nhưng chính vì vậy chúng mới là điểm nhấn thú vị cho khu vườn. Đặc biệt ánh sáng tím hồng rất được ưa chuộng cho các khu vực mặt nước muốn phá cách theo xu hướng trẻ trung và “hi-tech”. Thử áp dụng cho khu vực hồ cá, bạn sẽ có bể Koi “không đụng hàng” với vẻ ngoài rất lạ mắt và độc đáo!
Tùy vào đặc tính và hiệu ứng cảm quan mà bạn muốn tạo ra, bạn hoàn toàn có thể kết hợp nhiều màu sắc khác nhau cho cùng một khu vực. Những tông màu gần nhau mang tính chuyển tiếp có thể tạo ra hiệu ứng dẫn dắt mạch cảm xúc tuyệt vời.
Và những gam màu tương phản cao có thể nêu bật từng thành phần trong bố cục tạo giúp điểm nhấn ưu việt và rõ nét. Thậm chí trong cục bộ một khu vực nhất định, màu sắc ánh sáng hoàn toàn có thể được chuyển đổi theo thời gian mặc định sẵn, nhất là vào những dịp đặc biệt thì một khu vườn sống động với ánh sáng rực rỡ sẽ khiến không gian hấp dẫn hơn hẳn!
Một lần nữa, nếu bạn không có kinh nghiệm trong việc phối màu thì hãy sử dụng màu trắng, nhưng nếu bạn vẫn thích nhiều màu thì hãy dùng sắc độ nhạt thay vì đậm đặc, chúng sẽ an toàn và dễ dàng ăn khớp với mọi cảnh vật trong khu vườn.

 

 

 

 

 

 

 

Lượng ánh sáng phụ thuộc vào chức năng của mỗi không gian nhưng chắc chắn rằng, nguồn sáng quá mạnh và đồng đều ở tất cả các khu vực sẽ không bao giờ đem lại hiệu quả như bạn mong muốn

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 151