Con rùa, một hình tượng gợi nhớ về sự chịu đựng của con người bên trong hoàng cung
Chuyện bên trong Tử cấm thành
Mỗi ngày, không biết có bao nhiêu khách du lịch, trong lẫn ngoài nước, nườm nượp đổ về Tử cấm thành để chiêm ngưỡng cái lộng lẫy, xa hoa của các bậc đế vương Trung Quốc thời xưa.
Rộng thật rộng, cao thật cao. Mái nhà lát ngói tráng men vàng, óng a óng ánh đã cả trăm năm nay. 9.999 kiến trúc nằm lọt trong một không gian mang cái tên lạnh lùng: Tử cấm thành. Có quá nhiều thứ để xem, để cảm về cuộc sống vương giả của những "con trời". Khu thiết triều lộng lẫy nguy nga, khu khảo thí dành chọn người tài thì uy nghi sang trọng, khu để vua dâng hương lên trời đất thì cao thật cao như thể muốn chạm vào mây. Rồi nào là những bồn chứa nước chữa lửa bằng đồng to vật vã, nào là những rùa, những hạc kiêu hãnh hoặc phục tùng đứng nhìn những linh vật bấu víu trên mái cung điện theo những con số lẻ. Và vườn thượng uyển với nhiều loại cây cảnh lâu năm uốn lượn theo những hình thù cổ quái của rồng, của phượng… Người ta cố nhướn người vào trong, dí sát mắt vào cửa kính để thấy một cái giường phủ đệm đỏ thêu tỉ mỉ để vua ngủ, cố chen nhau để bước qua bậc cửa may mắn mà nhiều người tin tưởng sẽ thành quan…
Tử cấm thành, từ trên cao nhìn xuống là nhấp nhô những mái vàng cong cong, chen lẫn là những khoảng sân rộng đến lạnh lùng. Tôi đứng giữa khoảng sân rộng nhất, mà tương truyền là nơi dùng để chém đầu những kẻ bị vua quyết "trảm". Đột nhiên, trí tò mò nổi dậy, tôi hỏi người hướng dẫn viên: đâu là nơi những hoàng hậu, nương nương bị giam hãm khi không còn được sủng ái…
Phía trên là nơi hoàng đế đứng nghỉ, cao và xa đối với người cung phi
Những ngôi nhà bị bỏ quên
Người hướng dẫn viên lúng túng. Anh suy nghĩ, nhấc điện thoại ra gọi gọi, lắc đầu và quay lại chỉ: Có lẽ nằm đâu đó trong những gian nhà biệt lập ở đoạn kia. Người quản lý khu thành cũng không nắm chắc đâu là lãnh cung, bởi có quá nhiều đơn vị kiến trúc chưa được định danh rõ rệt.
Rồi sợ làm phật ý khách, anh vội kể một hồi về những người bị tống vào lãnh cung. Có người chỉ vì làm bể một chén ngọc trong lúc trò chuyện cùng vua, có người vì đánh chết một con mèo bị phát hiện, có người vì tư tình với lính tráng sau 10 năm trời mang danh "vợ vua" mà chẳng hề nhìn thấy hình bóng "chồng". Anh kể về nỗi khó nhọc của lãnh cung, nó luôn bị khoá trái, không có màn chiếu tươm tất và cả đời chỉ có đối diện với bốn bức tường.
Ơ hay, đâu cần đến Trung Quốc để nghe những câu chuyện này, phim ảnh vẫn chiếu đầy rẫy những chuyện kỳ lạ như thế thôi. Những con người từng bị đưa vào lãnh cung và chết già trong cái giá lạnh của sự phụ bạc, có khi lại thoát ra ngoài nhờ vào một sự vô tình hay cố ý, cũng có nhiều người được tha bổng và quay lại điện vàng…
Về khách sạn, lục lọi trên mạng, mới phát hiện ra chính người Trung Quốc và thế giới cũng mù mờ về vị trí của lãnh cung. Tất cả thông tin đều dừng lại ở chỗ: người này bị đày vào lãnh cung vì tội gì đó. Chấm hết. Tìm mãi, cuối cùng có một cô bạn tên Zhu Wenyue, một sinh viên ngành du lịch khẳng định mình là người đã tìm ra "lãnh cung thật sự".
Sau một lần “song hỷ”, người cung phi sẽ có một trong ba cảnh đời: được yêu chiều, bị quên lãng hoặc vào lãnh cung
Nước mắt trên đồi và nỗi cô tịch mùa thu
Thừa Đức là một thành phố cổ, cách thủ đô Bắc Kinh 180 km. Đó là nơi nhà Minh cho xây dựng cung điện mùa hè rất rộng rãi, sang trọng. Kiến trúc của các cung điện, nhà nghỉ đều hao hao giống Tử cấm thành. Cách xa hẳn những khu dinh thự quyền uy này, là một quả đồi trọc, trơ trọi những ngôi nhà bé xíu, xây cất tầm thường và tạm bợ.
Bốn bề là gạch thô, bên trong chẳng có gì ngoài cái nền đất lát đá thô sần sùi. Ngày xưa, chắc cũng như bây giờ, chẳng có mấy người lai vãng tới cái nơi buồn thảm này. Zhu Wenyue chặc lưỡi: "Những ngày mùa đông, sao người ta có thể sống trong căn nhà hai gian lạnh lẽo thếnày nổi. Thật là sự tàn độc của hoàng triều".
Chẳng biết có đúng không khi tôi tin đó là lãnh cung. Tôi tự hỏi, không biết mùa đông nơi đây sẽ ra sao. Chỉ biết ngày đầu thu, đã có những cơn gió rít qua hàng cây quanh những ngôi điện nhỏ bé. Cái lạnh, hình như không đáng sợ bằng những tiếng động cô tịch này…
Những toà nhà lạnh lẽo, đơn độc nằm trơ trọi giữa đồi
Mỗi bậc thang, mỗi bước đi là một định đoạt số phận và đinh đã đóng...
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 7 (2006)