Rêu đỏ là đặc sản đi cùng với kiến trúc cổ, được hình thành từ vùng khí hậu đặc biệt ở đây
Đã một thế kỷ trôi qua, trò chơi ảo hóa ú tim của thiên nhiên kiểu này xảy ra ở Bokor như chuyện cơm bữa…
Trước đó một ngày, khi tìm hiểu thông tin về Bokor – nơi chốn mình sẽ đi qua – trên các trang mạng, tôi đặc biệt chú ý đến ngôi nguyện đường không tên xây từ cuối thập niên 1910 này. Những thông tin ít ỏi chỉ mô tả rằng, người Pháp trong quá trình thuộc địa ở Đông Dương vào đầu thế kỷ 20 đã muốn biến Bokor (tỉnh Kampot, Camuchia) thành một vùng cao nguyên nghỉ dưỡng trên cao, như đã từng làm với Sa Pa, Tam Đảo, Bà Nà, Đà Lạt (Việt Nam) hay Trấn Ninh (Lào). Những người Pháp kiêu hãnh trong vai trò “khai hóa” ở trên đất Nam Vang đã tìm thấy ở Bokor hội đủ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng để thiết lập một nơi để phục hồi sức khỏe, trị liệu những căn bệnh nhiệt đới, và để vơi bớt những sang chấn tinh thần khi xa nhà.
Vậy là sòng bạc mọc lên, nguyện đường mọc lên và dĩ nhiên đi cùng với đó là những tháp canh, nơi đồn trú của binh lính giữa chốn rừng thiêng nước độc…
Theo con tạo lịch sử, người Pháp rời Đông Dương từ giữa thập niên 1950 để lại nhiều di sản đầy nuối tiếc cho những trạm nghỉ dưỡng. Không may mắn như những trạm nghĩ dưỡng khác, Bokor mang một quy mô quá nhỏ lại nằm ở địa thế hiểm hóc chốn thâm sơn, nên bị lãng quên qua thời gian.
Sòng bạc bốn tầng trở thành phế tích. Ngôi nguyện đường mái đúc, toát lên vẻ khỏe khoắn và tinh tế cũng trở nên chơ vơ, một thế kỷ qua không lời kinh nguyện. Bokor trở thành một biểu tượng của sự bí ẩn, hiểm nguy, hoang dại nhất là trong giai đoạn lịch sử đất nước này biển động bởi Khmer Đỏ.
Có lẽ trong chính bối cảnh ấy mà người Việt quen gọi Bokor là “núi Tà Lơn”. Nhắc đến Tà Lơn là nhắc đến chốn rừng thiêng nước độc, đầy nguy hiểm rình rập. Khi ta nói ai đó phải đi đến Tà Lơn sống cũng là để chỉ một hành trình lưu đày không biết ngày nào trở lại. Còn người phương Tây, trong dòng chảy du lịch, khi khám phá lại Bokor trong vài thập niên gần đây thì gọi đây là Ghost town – thị trấn ma. Chẳng biết trong số những du khách từng bị hấp dẫn bởi thiên nhiên hoang sơ, cảnh sắc tịch liêu nơi đây có ai đã thấy ma cỏ gì chưa, nhưng cái từ Ghost town cũng đã hấp dẫn những nhà làm phim Hollywood. Chính Bokor là bối cảnh cho bộ phim City of Ghosts khá đình đám.
.jpg)
Những vòm cửa, cổng với đường nét cong, hài hòa đó là những gì còn sót lại ở Bokor ngày nay
Trở về ngôi nguyện đường bỏ hoang. Với một không gian nhỏ, nơi sinh hoạt tôn giáo sinh ra từ bước chân thực dân, nên ít nhiều trong sự đổ vỡ hoang phế vẫn còn giữ lại không khí sang cả, lẫn chút hoa mỹ chỉn chu. Những vòm cửa, cổng đường nét cong, hài hòa, khỏe khoắn, hai bờ tường đá sủi rêu đỏ (rêu đỏ là một “đặc sản” đi cùng với kiến trúc cổ, được hình thành từ vùng khí hậu đặc biệt ở Bokor) và tháp cao trầm mặc trước đất trời như kể với lữ khách về lẽ hưng phế cuộc đời. Bước vào bên trong, những bức tượng đổ được khách vãng lai thay thế dựng lên tạm bợ, những cửa sổ hoang hoác gió núi, và một bàn thờ tạm bợ, bốn bức tường chi chít những nét vẽ nguệch ngoạc…
Mỗi đợt gió xạc xào ngoài cửa, khách tịnh tâm nghe một dòng điện lạnh chạy buốt sống lưng.
Nguyện đường nơi thị trấn ma cũng thoắt ẩn thoắt hiện trong những đợt mưa sương. Khách ngồi dưới tán cây rậm phía trước nguyện đường, nhìn nét thánh giá hiện lên trên hào quang của mặt trời lấp lóa sau mỗi đợt mây qua và lắng nghe trong thăm thẳm xanh xao ấy một hồi chuông vọng tưởng ngân lên từ cõi âm u thời gian.

.jpg)
.jpg)
Cảnh sắc tịch liêu nơi đây đã hấp dẫn những nhà làm phim Hollywood và Bokor đã là bối cảnh cho bộ phim City of Ghosts
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 115