“Một món ăn có hương vị và hình thức, nếu được chọn tôi chọn hương vị, hình thức là cái đến sau trong bộ ảnh này, hương vị là cái ưu tiên để cảm nhận”
Là dự án nhiếp ảnh, kể chuyện rừng, tả về rừng ngập mặn với những sú, vẹt, mắm, đước… nhưng trong từng tác phẩm, nhiếp ảnh gia Chiron Dương không trực tiếp thể hiện, đặc tả hình ảnh của rừng mà tạo nên một không gian nghệ thuật. Từ tác phẩm thể hiện đến không gian triển lãm, ánh sáng, khái niệm, bố cục, phân loại, tạo hiệu ứng thị giác mạnh về tổng thể để kể chuyện rừng theo ngôn ngữ khác lạ.
Câu chuyện rừng ngập mặn, ngay khi gợi tên, dễ liên tưởng đến yếu tố nổi bật quen thuộc gắn với đề tài môi trường, với biến đổi khí hậu, xói mòn, xâm thực của biển… nhưng với Chiron Dương, bộ ảnh này chỉ đơn thuần là: “Cung cấp kiến thức cơ bản cho người xem về hệ sinh thái rừng ngập mặn, sự nhạy cảm của rừng, để mọi người có cái nhìn tổng quát hơn về rừng ngập mặn, và ở đó, không gian, nghệ thuật, kiến thức… được chuyển thể thành ảnh, nhưng không là ảnh minh họa”.
Đêm trong rừng ngập mặn, tả về rừng, nhưng rừng được hóa thân, nhân cách lên thành người. Quá trình gắn kết với rừng ngập mặn khi thực hiện đồ án tốt nghiệp kiến trúc cảnh quan- ngành học của kiến trúc sư Chiron Dương, tác giả đã phát hiện ra: “Bản thân rừng ngập mặn khá đơn điệu bởi vẻ ngoài, cộng với việc chưa có mô hình nào tạo hấp dẫn cho không gian cảnh quan này, khiến hệ sinh thái rừng ngập mặn đang càng ngày càng mất đi, hoặc lãng quên. Nhưng khi xoi chiếu vào chi tiết, sẽ phát hiện ra nhiều hoạt động đang xảy ra và phát triển trong rừng ngập mặn”.
Soi xét những góc nhỏ của rừng ngập mặn và nhìn ra trong đó cả giá trị văn hóa và tâm linh
Đêm trong rừng ngập mặn, phân loại theo chủ đề như Khi tôi là cây ngập mặn, Hơi thở sau cùng, Cây ngập mặn cuối cùng… ở đó, những nhạy cảm của hệ sinh thái ngập mặn được biểu tả bằng ngôn ngữ nghệ thuật. Mỗi bộ ảnh, mỗi tác phẩm, không chỉ khác lạ về cách thể hiện, màu sắc, kỹ thuật, mà còn truyền tải thông điệp gần gũi, lấy hình ảnh diễn tả kiến thức về rừng ngập mặn theo cách mới, tạo thú vị, hấp dẫn người xem.
Ý tưởng thực hiện loạt ảnh Đêm trong rừng ngập mặn được Chiron Dương chia sẻ thêm: “Quá trình nghiên cứu, tôi nhận ra việc thiếu vắng những dự án kết hợp giáo dục vào nhiếp ảnh. Có nhiều dự án nghệ thuật nhưng thường kèm chú thích mang tính nghệ thuật cao, người mới tiếp cận khó để hiểu được. Loạt ảnh này mong muốn đem lại kiến thức tổng quan nhất về hệ sinh thái rừng ngập mặn, không đặt nặng bảo vệ môi trường, trồng rừng… chỉ là muốn mọi người hiểu về nó”.
Bề ngoài rừng ngập mặn chỉ một màu xám, nhưng ẩn chứa trong ấy là rực rỡ, tưng bừng của những sinh thể sống trong đó
Theo Kiến Trúc & Đời Sống số 191