Đèn chùm bằng sắt với các chi tiết hoa lá
Đồ sắt đen có hai dạng, hàng thủ công chuyên biệt và hàng bán thủ công - sản xuất đại trà. Hàng thủ công được thực hiện gần như 100% bằng tay, do đó không sản phẩm nào giống y khuôn sản phẩm nào, dù cùng một mẫu. Ví dụ, các loại đèn lồng, đèn bàn hay treo tường; bàn ghế giường, kệ trang trí... những đường uốn cong tạo mẫu có sự lệch lạc nhất định. Và chính sự “xô lệch” đó là biểu hiện nét thủ công - bẻ, nắn của người thợ. Những sợi dây sắt vấn các mối tạo chi tiết cũng được “cột” bằng tay; những mối gò dập đầu sợi sắt cũng được nung và dập bằng búa - sắt bẹt ra hiện nguyên hình từng nhát búa. Cả các mối hàn nhiều khi vẫn thấy sự “hờ hững” trên sản phẩm - không mài giũa láng sạch. Chính sự thô ráp có tính tự nhiên đó làm nên cái duyên, vẻ đẹp của sản phẩm sắt đen và nó cũng không kém phần sang trọng.
Đúng như nguyên liệu sắt đen, màu đen thích hợp nhất cho chất liệu này và thường được sơn tĩnh điện để chống gỉ sét. Tuy nhiên, vẫn có thể sơn trắng, vàng... tuỳ thích. Hoặc những sản phẩm sơn giả cổ mang đậm nét riêng từ sự lụi tàn bởi thời gian - màu vàng hoen gỉ của đồng và “gập ghềnh” trên bề mặt chứ không phẳng lì. Đồ sắt, ở những điểm tiếp xúc, chi tiết nhỏ thường hàn bằng khí argon, khác với những vật dụng to nặng cần sức chịu lực thì hàn plasma điện hay gió đá. Điêu khắc trên sắt có sản phẩm sử dụng tia thuỷ lực hoặc làm bằng tay. Ông Trần Đỗ Vũ, phó giám đốc công ty chuyên về đèn sắt PBA cho biết, đồ sắt sản xuất trong nước “rẻ chỉ bằng 1/3 - 1/5 giá của hàng nhập khẩu cùng loại”. Và lợi điểm của hàng thủ công là thực hiện được những sản phẩm có kích cỡ lớn hay kích cỡ tương hợp với không gian chứa đựng sản phẩm đó. “Làm đồ sắt có cái thuận lợi là có thể làm theo mẫu của khách hàng, thêm chi tiết này, bỏ chi tiết kia”, ông Vũ nói.
Với hàng bán thủ công được thực hiện có những công đoạn bằng các loại máy như cán, dập, cắt... để tạo hoạ tiết thường có khuôn sẵn. Nguyên liệu sắt ứng dụng đa dạng để tạo những sản phẩm cho nội ngoại thất. Từ cửa cổng, hàng rào, cầu thang, lan can, tủ giường, bàn ghế, quầy, cửa sổ, giá sách... cho đến những thiết bị trong nhà tắm, bếp, nhà ăn đều chế tác được hoàn toàn bằng sắt đen. Nhờ sắt... mềm mà kiểu mẫu phong phú, có thể làm sản phẩm mang dáng dấp từ cổ điển cho đến hiện đại. Nếu đồ sắt kết hợp với nệm vải hay gỗ, mây tre... thì mẫu mã còn đa dạng hơn, “rất linh động để làm theo đơn đặt hàng của khách”, ông Võ Thành Long, trưởng chi nhánh công ty kỹ nghệ sắt Tuấn Phương nói.
Cầu thang sắt, cứng đủ chịu lực mà cũng mềm mại
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 38