Đầu tư cho bếp

 

 

 

 

 

Đầu tư cho bếp - nhu cầu chính đáng
Như đã nói ở trên, không gian bếp vô cùng quan trọng cho cuộc sống, sinh hoạt của mỗi gia đình, nên bếp ngày càng được chú trọng, đầu tư nhiều hơn. Trong ngôi nhà hiện đại, không gian bếp mang một vai trò, tính chất khác so với bếp ngày xưa. Trước kia, bếp được coi là khu phụ, là “xưởng chế biến” thức ăn; và cách rời với khu vực ăn, bàn ăn. Nhưng nay đã khác, bếp cũng là một không gian sinh hoạt chung, là một phòng chức năng đòi hỏi nhiều yếu tố thẩm mỹ, vệ sinh. Không gian bếp nấu cũng chính là nơi ăn uống, hoặc kề bên - liên thông với nơi đặt bàn ăn. Hai yếu tố này tác động qua lại lẫn nhau, nên đòi hỏi bếp càng phải sạch, đẹp, tổ chức khoa học. Những lý do tạo nên sự kết hợp này là do kiến trúc thay đổi, lối sống (đô thị) thay đổi, công nghệ và phương tiện, thiết bị mới phát triển, hỗ trợ… Năng lượng, nhiên liệu sạch như điện, gas (cùng thiết bị bếp điện, bếp gas) đã thay thế củi, dầu; tủ lạnh đã thay thế cái chạn đựng thức ăn, nhiều loại thực phẩm được chế biến sẵn, đồ hộp, đồ đông lạnh thay cho những thực phẩm tươi sống dạng “thô”; hệ thống tủ bếp cùng các thiết bị liên quan đã tạo nên một dây chuyền chế biến, nấu nướng khoa học, vệ sinh. 
Để có một không gian bếp - ăn đẹp, như ý, đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt của gia đình, thỏa mãn được nhu cầu thẩm mỹ, dĩ nhiên là phải đầu tư. Đầu tư cho bếp có nhiều giai đoạn, nhiều hạng mục, nhiều thành phần, và phải được triển khai hợp lý, đúng quy trình căn cứ trên thiết kế; nếu không sẽ là sự chắp vá, và có thể có những bất tiện, khó khăn trong cả quá trình thi công và sử dụng.
- Vị trí: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Bếp đặt ở nơi nào trong ngôi nhà sẽ ảnh hưởng tới cả quá trình sinh hoạt lâu dài. Trong xu hướng ngày nay, bếp thường được đặt ở những nơi trang trọng, chứ không phải bị “dúi” vào vào góc, vào chỗ xấu, chỗ tối kiểu “công trình phụ” xưa. Phòng bếp, phòng ăn cũng thường được kết hợp với phòng sinh hoạt chung, tiện lợi và tạo một không gian liên thông, rộng rãi. Vị trí của phòng bếp cũng cần những ưu tiên về chiếu sáng, thông thoáng và thuận tiện cho hệ thống kỹ thuật (điện, cấp - thoát nước). Diện tích cần đảm bảo tối thiểu cho hệ thống tủ bếp với dây chuyền nấu bếp: Tủ lạnh - chậu rửa - bếp nấu - bàn soạn. Trong trường hợp khu vực phòng bếp không đủ diện tích đặt bàn ăn thì bàn ăn có thể đặt ở không gian kế bên, có thể là phòng sinh hoạt chung hoặc không gian trung chuyển. Với đại đa số, bếp còn rất quan trọng ở yếu tố hướng. Do vậy, lựa chọn phòng bếp ở đâu, tổ chức hệ thống tủ bếp thế nào cần nghiên cứu rất kỹ trong quá trình thiết kế.
- Hệ thống kỹ thuật: Hệ thống kỹ thuật của bếp trong nhà ở gia đình không quá phức tạp, song cũng không đơn giản, cần phải tính toán cẩn thận. Hệ thống kỹ thuật tối thiểu bao gồm: điện, cấp - thoát nước, thông gió - liên quan đến các thiết bị. Vị trí các thiết bị (lắp đặt sau cùng trong khâu hoàn thiện) cần được định vị chính xác để thi công các hệ thống dây, ống, vị trí đầu chờ thiết bị. Bếp là nơi con người hoạt động trực tiếp nhiều, thường xuyên nên cần tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn, thông số nhân trắc học. Những sai số kích thước ở đây có thể gây nên những trở ngại trong việc thi công phần tiếp theo hay gây ra những bất tiện phiền hà trong quá trình sử dụng. Cần định hình trước các loại thiết bị cần lắp đặt, chủng loại liên quan đến yêu cầu kỹ thuật để thi công hệ thống kỹ thuật chính xác và an toàn nhất.

 

 

 

 

- Hệ thống tủ bếp và thiết bị: Hệ thống tủ bếp là phần chính tạo nên cấu trúc không gian bếp và định hình phong cách nội thất. Hệ thống tủ bếp cũng là nơi định vị các thiết bị như bếp nấu, máy hút mùi, lò nướng, chậu rửa…; là bàn gia công và là nơi cất chứa đồ làm bếp. Hệ thống tủ bếp rất đa dạng về chủng loại, có thể làm từ nhiều loại chất liệu như gỗ tự nhiên, gỗ công nghiệp, kim loại, vật liệu composite… hoặc kết hợp nhiều chất liệu với nhau. Bề mặt bếp thường dùng là đá (cũng rất nhiều loại cả tự nhiên và nhân tạo), hoặc các loại vật liệu nhân tạo khác… Đi liền với hệ thống tủ bếp là các phụ kiện kim khí như bản lề, tay kéo, ray trượt, tay nâng, các loại kệ giá trong các hộc tủ. Và cuối cùng là các thiết bị, đó là tủ lạnh, bếp nấu, máy hút mùi, chậu rửa (cùng vòi) - đó là những thiết bị tối thiểu, phổ thông nhất. Ngoài ra còn có thể có lò nướng, lò vi sóng, máy rửa bát, máy nghiền rác, bình nước nóng, máy lọc nước, máy khử ozone… cũng là các thiết bị tương đối phổ biến trên thị trường và được sử dụng nhiều. Chi phí cho hệ thống tủ bếp (cùng các thiết bị, phụ kiện liên quan) chiếm phần lớn giá trị đầu tư cho không gian bếp. Hiện trên thị trường có rất nhiều mức giá với đẳng cấp khác nhau cho phần này, tùy thuộc vào khả năng và nhu cầu sử dụng của khách hàng. 
- Vật liệu hoàn thiện, trang trí nội thất: Đó là vật liệu lát sàn, ốp tường (những nơi cần ốp để đảm bảo vệ sinh), hệ thống chiếu sáng, các giá kệ trang trí, tủ đựng ly - cốc, tủ rượu (rời, không liền với hệ thống tủ bếp… Gần đây vật liệu ốp giữa phần tủ trên và tủ dưới được làm nhiều bằng kính chịu nhiệt, hoặc gạch kính mosaic, thay thế cho vật liệu truyền thống là gạch ceramic. Và để một không gian bếp - ăn hoàn thiện về mặt nội dung cũng như chức năng sử dụng chính là bộ bàn ăn. Bộ bàn ăn đẹp, hợp với không gian nội thất của phòng bếp sẽ tôn giá trị không gian này lên.

 

 

 

 

Đầu tư cho bếp thế nào là đủ?
Câu hỏi thật khó trả lời! Nếu nhìn nhận ở góc độ thị trường, thì không biết thế nào là đủ, vì có quá nhiều những lựa chọn cho chủ nhà và người thiết kế. Nếu nhìn nhận ở góc độ tài chính, thì cũng vậy; giá cả có thể chênh nhau hàng chục lần cho mỗi hạng mục. Chi phí hoàn thiện cho mỗi phòng bếp có thể từ vài chục triệu tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí tới tiền tỷ trong thời giá hiện nay. 
Nếu tính suất đầu tư theo diện tích, chắc chắn bếp là nơi tốn kém nhất trong ngôi nhà. Tuy nhiên, có thể thấy rằng, việc đầu tư cho bếp đôi khi như là một cuộc chơi, một thú… shopping thời thượng. Trong khi đó, không gian bếp lại không phải là không gian chơi, như phòng giải trí, phòng karaoke, phòng nghe nhạc… Bếp là một không gian chức năng rất cụ thể, hoạt động đều đặn, thường xuyên, hơn là để nhìn ngắm hay trình diễn. Vì vậy, đầu tư cho bếp cần cân nhắc kỹ trên nhiều phương diện, để có một sự hợp lý trong tổng thể.
Thông thường, người làm việc với kiến trúc sư hay là… đàn ông, đóng vai người chủ gia đình. Thế nhưng “người chủ” thực sự của căn bếp lại là phụ nữ. Có thể, xét về tính cách (liên quan đến giới tính), người phụ nữ ít (và ngại) cập nhật những yếu tố tân tiến, hiện đại hơn; họ hay hướng về những cái cũ, những cái quen thuộc, và họ có cái lý riêng của họ. Và đôi khi, những căn bếp hoành tráng, bóng bẩy, long lanh được làm ra (bởi những người đàn ông) - dù rất tốn kém; lại không làm thỏa mãn những nhu cầu sử dụng, sinh hoạt gắn với bếp của người phụ nữ. Nhiều căn bếp thiên về hình thức, thoạt nhìn trông bắt mắt nhưng chưa hẳn đã tiện ích, đầu tư nhiều nhưng không hiệu quả, lãng phí. Ví như nhiều người thích làm quầy bar, tủ rượu, nhưng thực tế ít sử dụng theo đúng chức năng; hoặc chọn một cái máy hút mùi kiểu cách rất đắt tiền, mà cũng là chỉ để… hút mùi; lắp lò nướng nhưng chả bao giờ nướng. Máy nghiền rác có cần thiết hay không khi người sử dụng chưa có thói quen, ý thức phân loại rác vô cơ và rác hữu cơ, và đổ rác bằng cách mang thùng ra ngõ khi nghe kẻng? Nhiều hệ thống tủ bếp được trang bị kèm các hệ thống giá inox để đồ bếp, xong nồi, chai lọ… rất đắt tiền trong các khoang tủ, nhưng với bà nội trợ, điều đó thật vướng víu bất tiện; tiện nhất là… bày ra trên mặt bàn bếp. Có người lại yêu cầu thiết kế chỗ bàn ăn rộng, để đặt bàn ăn lớn 8-10 chỗ; mà thực tế nhà chả mấy khi có khách, thành ra nhà có 4 người ngồi ăn cái bàn lớn cứ lọt thỏm, chống chếnh, thiếu sự đầm ấm sum vầy… 
Đó là những câu chuyện thực tế vẫn hay xảy ra quanh bếp, quanh bàn ăn. Ở đây, người viết bài không chủ ý nói rằng không cần thiết phải đầu tư cho bếp; hay là không nên chi phí quá nhiều tiền cho bếp và không gian ăn uống; mà muốn nói rằng: Hãy đầu tư thật cân nhắc và tỉnh táo, trên cơ sở nhu cầu thực tế của mình, và xét trên cả tổng thể ngôi nhà. Cái gì thấy thực sự cần, có thể đầu tư cao nhất, đẹp nhất, tốt nhất; cái gì thấy không cần có thể loại bỏ đi. Bếp chỉ thật sự đẹp khi nơi đó là chỗ sum vầy, quây quần, là nơi có ngọn lửa và những bữa ăn gia đình.
Cần phải nhớ rằng đầu tư đúng cho bếp là để cho hiệu quả, tiện ích sử dụng đầu tiên, rồi sau đó mới là để ngắm nhìn, hay để phô diễn. Và đừng quên hỏi ý kiến của người phụ nữ - người chủ đích thực của không gian này!

 

 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 124