Làm “sống” không gian “chết”

 

Đó là nơi ít có khả năng sử dụng, luôn gây cảm giác bất tiện cho cuộc sống, sinh hoạt hay đơn giản là khó chịu về thị giác. Những “góc chết” đó thực ra không quá khó xử lý. Chỉ cần tinh tế và lựa chọn đúng giải pháp là ta có thể hóa giải những góc đó, thậm chí có thể làm góc chết trở thành đẹp, trở thành điểm nhấn.

Những “góc chết” có thể xuất phát từ hình của đất (cong, méo…), từ hệ thống kết cấu chịu lực như dầm cột bị lộ ra hoặc các yêu cầu kỹ thuật khác của thiết kế (quan trọng hơn) nên yếu tố thẩm mỹ phải chịu nhún nhường. Những “góc chết” cũng có thể là một sự kê sắp đồ đạc chưa hợp lý - thường là do đồ nội thất cũ tận dụng lại, các đồ mua sẵn không phù hợp; hoặc trong các công trình cải tạo – thay đổi mặt bằng công năng và cấu trúc không gian. Với trường hợp “góc chết” thuần túy được tạo ra bởi việc kê sắp đồ, thì việc hóa giải và làm đẹp “góc chết” cũng đơn giản bằng chính thủ pháp sắp đặt. Tùy từng tình huống cụ thể mà có thể sắp đặt thứ gì cho phù hợp không gian và phù hợp màu sắc, có tỷ lệ tương quan tốt. Đó có thể là một bức tượng, một bình hoa, một chiếc đèn trang trí… 
Những trường hợp “góc chết” được tạo ra bởi kết cấu cũng khá nhiều, bởi tiết diện cột, dầm và tường nhiều khi không bằng nhau; hay ở các căn hộ chung cư cao tầng, cột chịu lực thường lớn hơn nhiều so với độ dầy tường nên không phẳng cùng tường. Các dạng này có rất nhiều giải pháp xử lý, làm đẹp. Có thể giấu “góc chết” bằng một kết cấu bao che khác kết hợp trang trí, hoặc kết hợp với đồ đạc nội thất làm phẳng góc chết. Có trường hợp góc chết được giấu hoàn toàn một cách khéo léo, khai thác tốt công năng mà nếu không nói thì rất khó nhận biết.

 

  

 

 

Thiết bị liên quan đến công trình thường có những kích thước cố định của nhà sản xuất. Tuy rằng người sử dụng có thể có nhiều lựa chọn khi mua sản phẩm thiết bị, song cũng không thể “đo ni đóng giầy” theo kiểu đóng đồ nội thất bằng gỗ. Vì vậy khi lắp đặt thiết bị vào cũng luôn có những khoảng hở, “góc chết” với trần, với tường, hoặc với đồ nội thất khác. Cách xử lý là chọn trước thiết bị với kích thước cố định và thiết kế hệ thống nội thất liên quan theo kích thước thiết bị đó. Hệ thống nội thất liên quan cũng có thể chủ động hơn về kiểu dáng, màu sắc để tương đồng. 
Lại có những vị trí sàn nhỏ không sử thể dụng thành phòng, những điểm thuộc về diện tích giao thông ít có ý nghĩa (như cuối hành lang); hoặc những chỗ sàn chênh cốt. Với những chỗ như thế này có thể tạo những tiểu cảnh nho nhỏ với cây xanh, tận dụng sự thông thoáng để khai thác yếu tố quan hệ không gian và làm đẹp “góc chết”.
Và trong thực tế, có rất nhiều chỗ, nhiều nơi, “góc chết” góc xấu được hình thành bởi lý do khách quan chứ không thuộc về thiết kế, thi công của bản thân công trình. Đó có thể là một chiếc cột điện án ngữ ngay mặt tiền, một mặt sườn nhà hàng xóm không thẩm mỹ chiếu sang hay khoảng không gian trống có điểm nhìn của nhà ta. Nghiên cứu trên điều kiện và tình hình cụ thể, ta có thể làm đẹp bằng những giải pháp chủ động để che chắn cái xấu, tuy rằng đôi lúc có thể hơi tốn kém! 
Trong những “góc chết” phổ biến nhất, thậm chí không bao giờ thiếu (trừ nhà trệt) phải kể đến là gầm cầu thang. Gầm cầu thang được coi là nơi xấu nhất, không khai thác được và có nhiều bất tiện như tối tăm, mất vệ sinh, khó tiếp cận. Xử lý cho gầm cầu thang có thể chủ động ngay từ khâu thiết kế hoặc hóa giải sau khi đã xây dựng, giải pháp rất đa dạng tùy từng trường hợp cụ thể. Với những cầu thang vế dài, đủ chiều cao, có thể tận dụng gầm thang làm phòng vệ sinh, phòng kho. Thiết kế theo kiểu này thậm chí có thể nhấn mạnh khối thang như một điểm nhấn của không gian. 

 

 

 

 

Tất nhiên cũng có những trường hợp không thể tận dụng gầm thang như những trường hợp trên, bởi mặt bằng thang hay chiều cao không phù hợp, giải pháp sắp đặt trang trí trở thành phổ biến. Khi đó cũng nên chủ động chuẩn bị trước để phối hợp thành phần sắp đặt (thực hiện sau) trong quá trình thi công như làm các ô trang trí, sử dụng vật liệu ốp lát trang trí hay các đường điện chiếu sáng. Đơn giản hơn, có thể lựa chọn cấu tạo và vật liệu thang phù hợp để triệt tiêu “góc chết” dưới gầm thang. Thang rỗng kiểu xương cá với cốn thang thép có tiết diện mảnh (vẫn đảm bảo chịu lực) cùng bậc gỗ là phương án rất hay được sử dụng. 
Thực tế là những “góc chết” luôn tồn tại từ lúc công trình hoàn thành và phát sinh trong quá trình sử dụng. Nên chủ động hóa giải, làm đẹp “góc chết” ngay khi tính toán thiết kế phần kiến trúc; và nếu như việc đó chưa giải quyết được thì còn có nhiều giải pháp nội thất, décor phong phú và đa dạng để những “góc chết” này hoàn toàn có thể đẹp, là điểm nhấn trong không gian ngôi nhà.

 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 111