Trong quá trình phát triển, chỉ tính từ khi đổi mới 1986 đến nay, thành phố ta chịu sức ép mở cửa, xây dựng nhiều công trình mới để phục vụ cho phát triển kinh tế, du lịch, văn hóa. Nếu chúng ta phát triển được ra vùng đất trống với hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầy đủ để xây dựng các công trình mới, đô thị mới và giữ được nguyên trạng trung tâm đô thị cũ thì đó là giải pháp hoàn chỉnh nhất, vừa bảo tồn được di sản kiến trúc cả vật thể và phi vật thể mà vẫn phát triển được. Đáng tiếc là trong thực tế chúng ta không làm được như vậy. Nhu cầu phát triển thì cấp bách, vùng đất mới thì không có hạ tầng kỹ thuật và xã hội để thu hút các nhà đầu tư. Việc tập trung xây dựng các công trình mới trong nội đô cũ nhất là khu vực trung tâm quận 1 đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc bảo tồn và phát sinh nhiều sự cố trong suốt nhiều năm qua. Việc bảo tồn kiến trúc, di sản đã được tiến hành một số bước nhưng chưa đầy đủ, chưa toàn diện. Danh mục các công trình cần bảo tồn còn thiếu và có khi có trong danh sách thì tính pháp lý cũng chưa cao, chưa được luật hóa. Vì vậy, nhiều công trình xứng đáng được bảo tồn đã dần mất đi.
Để giải quyết tình trạng này một cách bài bản, căn cơ, tôi đề nghị cần có một hội đồng chuyên môn thống kê, kiểm tra, đánh giá một cách toàn diện, triệt để, khoa học tất cả mọi di sản bao gồm cả vật chất và không gian phi vật thể, trong đó có công trình kiến trúc có giá trị kiến trúc, công trình cổ, công trình có giá trị lịch sử, ký ức… Đây là một trong những tiêu chí để phát triển thành phố bền vững. Trong danh sách này cần có đầy đủ các công trình kiến trúc, không gian kiến trúc và thậm chí đến cả các chi tiết kiến trúc như một cái cột đèn, các trụ cứu hỏa, mấy cái gờ đá có tuổi đời 300 năm, mấy cái nắp cống bằng gang được chế tác từ lâu, các trụ cột gỗ ở cầu cảng Kênh Lớn (sau đổi là kênh đào Charner) tức đường Nguyễn Huệ ngày nay…
Tất cả những di sản này cần được xếp loại theo tiêu chí và công khai, minh bạch, lập thành danh sách có tính pháp lý cao để có cơ sở bảo tồn thay vì chỉ chạy theo từng vụ việc đơn lẻ như hiện nay.
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 145