Len lỏi ở LUX

Mặc cho cư dân nhiều nơi mê đắm với bê tông và thép kính, những con đường ở Lux vẫn chỉ tuyền các phiến đá xanh cũ, mưa xong là khô ráo ngay vì thẩm thấu rất nhanh qua các khe đá không bê tông hóa hay phủ nhựa hoàn toàn. Các bức tường nơi đây chỗ thì cây leo, chỗ thì mai một loang lổ mưa nắng, nhưng dường như lớp áo thời gian đó giúp các bức tường không bị xâm hại thêm bởi thiên nhiên và con người, như một cách để miễn nhiễm với thế giới hiện đại. Những con đường không dài nhưng quanh co uốn lượn thật tự nhiên, như câu chuyện cổ tích kể chậm rãi mà không có hồi kết, lên xuống các thung lũng thật nhịp nhàng. Những con đường gợi đến Đà Lạt của xứ mình mà giờ đây cứ thấy tiếc nuối khi phố hóa đã dần xóa dốc mù sương…
Không đan xen soi bóng kênh rạch như Venice hay Amsterdam, cũng không tráng lệ nguy nga thời trang đình đám như Paris hay Milan, nhưng Luxembourg vẫn đủ để châu Âu tin tưởng đặt tại đây Tòa án châu Âu, Ngân hàng Đầu tư châu Âu và nhiều công sở quan trọng khác của EU. Những tòa nhà ấy, ngạc nhiên thay hầu như rất ít tường rào bao bọc, mà luôn rộng cửa cho mọi người ghé thăm với một vẻ bề ngoài đầy cũ kỹ như minh chứng cho một trong những cách bảo tồn tốt nhất chỉ đơn giản là giữ nguyên những dấu ấn thời gian trong khả năng có thể. Giữ kỹ, chứ không phải giữ cho có rồi đến lúc di sản sắp sụp thì mới “vội vã bệt màu, vội vã sơn vôi” như đâu đó xứ ta vẫn nghe nhói lòng khi nhắc đến chuyện bảo tồn, trùng tu di tích…

 

 

 

 

 

 

Các ngõ dốc, bậc đá gợi nhớ Đà Lạt mộng mơ
 

 

 

  

 

 

 

 

 

Trong khi một bộ phận các đô thị lớn trên thế giới loay hoay tìm hiểu, xoay xở và tái cấu trúc lại mình, chống chọi với các căn bệnh của siêu đô thị như ô nhiễm, kẹt xe, điều kiện sống xuống cấp, biến đổi khí hậu… thì ở Luxembourg, khái niệm thành phố – hay thủ đô – đơn giản chỉ là một khu rừng bạt ngàn từ xưa đến nay vẫn vậy, với những lâu đài xinh xắn, ngoài các chuyến xe bus xinh xắn và phương tiện di chuyển chính khác là xe đạp, việc len lỏi trong những vòm cây cổ thụ có từ thế kỷ thứ 9 ở đây được xem như điều dĩ nhiên, chẳng ai bận lòng.
Tôi đã đi như người say men ly rượu cremant của xứ Lux này, đi trong ngày xưa đọng lại hôm nay trên các con ngõ lát đá nhỏ xinh và tự hỏi: phải chăng một thành phố hướng đến tương lai nên đơn giản là biết giữ gìn được trọn vẹn những gì thuộc về quá khứ? Nên lắm chứ, như cách Luxembourg đã làm và đã được công nhận Di sản Thế giới vào tháng 12.1994. Một trong các yếu tố mà Unesco nhấn mạnh giá trị di sản ở đây là tính thống nhất và sự cộng sinh chung sống êm đềm giữa các giá trị thiên nhiên và văn hóa, chứ không phải là vẻ đẹp cụ thể một con đường hay tòa nhà nào. Càng không nên là sự can thiệp vào các dòng chảy văn hóa đã hình thành lâu dài, và mỗi ngày vẫn chầm chậm trôi qua các lối đi bộ nhỏ xinh ở Luxembourg.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 129