.jpg)
Trước sự vĩ đại của thiên nhiên, ngôi đền trở nên nhỏ bé
.jpg)
.jpg)
Vẻ đẹp kỳ bí, hoang dại của ngôi đền có được bây giờ lại nhờ vào sự tàn phá của tự nhiên
Khi đứng trước những ngôi đền khác của kỳ quan thứ bảy được gìn giữ và phục dựng khá tốt như Angko Wat, Angko Thom ở Campuchia… người ta thường trầm trồ và thán phục trước những công trình vĩ đại từ bàn tay tạo tác của con người.
Nhưng ở Ta Prohm, bên cạnh sự thán phục tài năng của người xưa, cảm xúc mạnh nhất lại là sự thảng thốt, giật mình trước sức mạnh tàn phá của thiên nhiên. Là cảm giác nuối tiếc trước một công trình, một kỳ quan đã không thể cứu vãn khi thiên nhiên nhanh chóng biến chúng thành phế tích. Thế nhưng, đồng thời người ta cũng ngây ngất trước vẻ đẹp hoang tàn, kỳ vỹ mà thiên nhiên đã tạo ra với ngôi đền này khi chứng kiến những bộ rễ cây đang dần ôm trọn và nuốt chững từng ngôi đền, chứng kiến những khối rễ khổng lồ như những con trăn lớn men theo những mảng tường để sau đó chắc chắn sẽ phá huỷ và nuốt trọn những gì nằm trên đường đi của chúng. Người ta ngỡ ngàng khi nhìn những thân cây khổng lồ chễm chệ trên nóc những ngôi đền như những chiến binh thắng trận đang kiêu hãnh chống kiếm, dẫm chân lên xác kẻ thù.
Cuộc chiến giữa cây và đá, giữa thiên nhiên và con người ở Ta Prohm dường như đã kết thúc khi con người buộc phải thừa nhận vẻ đẹp mê hồn và bí hiểm trong quá trình thiên nhiên kiến tạo một Ta Prohm khác diễn ra song song với sự tàn phá nghiệt ngã mà ngôi đền phải oằn lưng gánh chịu.
.jpg)
Những chiếc rễ cây ôm trọn ngôi đền ở một chừng mực nào đó lại che chở cho chúng không bị ngã đổ
.jpg)
Hình dáng ngạo nghễ, thách thức của một chiếc rễ cây cho thấy sức mạnh không thể khống chế của thiên nhiên
Và con người hiện tại, ở ngôi đền Ta Prohm này, trong sự cố gắng một cách phi logích đã và đang làm hai việc đồng thời: vừa muốn cứu lấy những gì còn lại của ngôi đền vừa muốn cứu cả những gốc cây thậm chí cả một khu rừng già đang chiếm hữu ngôi đền mà một số cây trong đó đang dần chết đi theo quy luật của tự nhiên.
Dù có cố gắng thế nào đi nữa chúng ta cũng buộc phải chấp nhận quyền năng của một kiến trúc sư vĩ đại, đó là thiên nhiên. Người đã làm một công việc đồng thời mà con người không thể làm được, đó là vừa tàn phá, vừa kiến tạo. Trong sự tàn phá đã xuất hiện một công trình kỳ vĩ khác dựa trên một công trình vốn đã kỳ vĩ của con người.
.jpg)
Liệu con người có thể giữ gìn được những gì còn sót lại này trong bao lâu?
.jpg)
.jpg)
Ta Prohm là tên gọi hiện đại của một ngôi đền tại Angkor, Campuchia, được xây theo phong cách Bayon phần lớn vào cuối thế kỷ 12 và đầu thế kỷ 13, ban đầu được gọi là Rajavihara. Toạ lạc cách Angkor Thom về phía đông và nằm ở cạnh phía nam của Đông Baray gần Tonle Bati, ngôi đền này đã được thiết lập bởi vua Khmer Jayavarman VII làm một tu viện và trường học Phật giáo Đại thừa. Không giống như phần lớn đền tại Angkor, Ta Prohm đã bị bỏ quên với điều kiện như lúc mới xây: cảnh cây cối xung quanh phế tích và các khu rừng nhiệt đới bao quanh nó đã khiến nó là một trong những ngôi đền tại Angkor được du khách viếng thăm nhiều nhất.
Đền do vua Jayavarman VII xây dựng năm 1189 dài 1km, rộng 700m, tốn 5 vạn lượng vàng, 5 vạn lượng bạc và nhiều đá quý. Sau khi lên ngôi vào năm 1181, Jayavarman VII lao vào một chương trình lớn lao là xây dựng các đền đài. Ta Prohm là một trong những ngôi đền đầu tiên được xây dựng, bia ghi là vào năm 1186. Tên đầu tiên của Ta Prohm là Rajavihara (đền Hoàng Gia). Jayavarman VII đã xây dựng để tôn vinh hoàng tộc của mình. Hình ảnh nguyên của ngôi đền thể hiện Prajnaparamita, sự thông thái, là mô hình thờ mẹ nhà vua. Các đền ở phía bắc và phía nam thể hiện người có uy tín của nhà vua và anh trai nhà vua. Tương tự Ta Prohm có đền thể hiện Lokesvara là một mô hình thờ cha nhà vua. Sau khi triều đại của đế chế Khmer đi xuống, đền Ta Prohm rơi vào sự quên lãng và nó được phát hiện trở lại vào đầu thế kỷ 20.
Trong suốt nhiều năm liên tiếp, đền chịu bao thăng trầm của lịch sử, quan trọng nhất là cuộc tấn công của quân đội Myarmar và quân đội Xiêm vào cuối thế kỷ 13. Nơi đây còn có đền “vỗ ngực” – nghe âm thanh vọng lại khi vỗ vào ngực mình. (theo Wikipedia tiếng Việt).
Theo KT&ĐS Số 83