Chọn ánh sáng đẹp

Lượt xem: 1299
6/5/2020 12:00 - Chuyên đề
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - KTS Trần Lê Quốc Bình

Thiết kế ánh sáng là một ngành phổ biến chuyên sâu ở nước ngoài, nhưng ở nước ta chưa có ngành đào tạo. Việc bố trí ánh sáng thường do chủ nhà, nhà thầu hoặc KTS thực hiện nên việc thiết kế chưa đúng cũng là điều dễ hiểu. Nhưng có một số nguyên tắc cơ bản mà chúng ta nên để ý và chọn lựa khi sử dụng.

 
Khu vöïc sinh hoaït chung, aùnh saùng nhaán theo caùc vaät trang trí
 
Ai ñuùng ai sai?
Khi thieát keá caên bieät thöï cho ngöôøi baïn hoïc ôû Phaùp veà, ñeán phaàn boá trí aùnh saùng thì meï cuûa baïn toâi vaø baïn toâi baét ñaàu coù “maâu thuaãn”.
Baïn toâi khoâng chaáp nhaän aùnh saùng traéng cuûa nhöõng ñeøn tuyùp 1,2m gaân noåi hai beân laøm maát thaåm myõ töôøng. Anh caûm thaáy ñau maét vaø moïi vaät nhôït nhaït voâ hoàn döôùi aùnh saùng aáy. Coøn meï anh baïn toâi laïi khoâng chaáp nhaän aùnh saùng “môø môø, aûo aûo” gioáng nhö caên hoä anh baïn toâi beân Phaùp. Baø laäp luaän: “Gaén boùng tuyùp 1,2m vöøa tieát kieäm ñieän, reû tieàn, choã naøo cuõng saùng roõ, vaø quan troïng laø baø ñaõ quen vôùi caùch söû duïng ñoù”.
Thaät khoù xaùc ñònh ai ñuùng ai sai, coù leõ do ñieàu kieän kinh teá, thoùi quen söû duïng cuûa moãi ngöôøi. Ñeå dung hoaø, toâi ñaõ choïn caùch thieát keá hai nguoàn saùng cho caên bieät thöï treân.
 
Nguoàn saùng
Nguoàn saùng chính trong nhaø, phoøng coøn ñöôïc goïi laø nguoàn saùng chung. Ñoù thöôøng laø aùnh saùng traéng ñöôïc xöû lyù giaùn tieáp baèng caùch giaáu trong caùc khe traàn hoaëc qua moät vaät lieäu bao phuû. Nguoàn saùng naøy töông ñoái ñuû saùng cho töøng khu vöïc.
Beân caïnh ñoù laø caùc nguoàn saùng ñieåm nhaán vaø trang trí. Loaïi naøy thöôøng duøng aùnh saùng vaøng. Nguoàn saùng naøy ñöôïc laáy töø ñeøn trang trí traàn, töôøng. Ñeøn pha tranh vaø caùc loaïi ñeøn baøn, salon (moãi khi meï baïn toâi khoâng phaûi doïn deïp nhaø cöûa, anh baïn toâi söû duïng nguoàn saùng naøy ñeå ñem laïi hieäu quaû, thaåm myõ nhaát ñònh).  
 
Vöøa coù aùnh saùng chung vöøa coù aùnh saùng nhaán
 
Ánh saùng taïo ñieåm nhaán vaø phaân chia theo töøng khu vöïc chöùc naêng
 
Ánh saùng coù tính ngheä thuaät
 
Choã saùng, choã toái taïo khoâng khí tuï hoïp trong phoøng aên
 

Ánh saùng chieáu töø beân ngoaøi
 
Loaïi boùng, aùnh saùng, cöôøng ñoä
Nhöõng thoâng soá naøy ñöôïc ghi roõ treân saûn phaåm, moãi chuûng loaïi seõ coù yeâu caàu boá trí kyõ thuaät rieâng (caùc loaïi boùng halogen treân thò tröôøng thöôøng cuûa Trung Quoác coäng vôùi caùch laép ñaët, söû duïng daây sai neân raát mau hoûng. AÙnh saùng cuûa ñeøn seõ ñeïp khi ñaït ñoä trong döôùi aùnh saùng maøu cuûa vaät lieäu, noäi thaát hieän leân trung thöïc vaø haáp daãn (thöôøng aùnh saùng ñeøn huyønh quang, boùng tieát kieäm ñieän khoâng ñaït ñöôïc ñieàu naøy...).
 
Tieát kieäm, an toaøn
Thöôøng thì chuùng ta tham veà caùch boá trí ñeøn, caùc loaïi boùng maét eách, halogen daøy ñaëc coäng theâm caùc loaïi ñeøn chuøm trang trí maø ñoâi khi caû naêm chæ ñöôïc söû duïng vaøi laàn. Caùc loaïi ñeøn naøy phaûi ñöôïc söû duïng thöôøng xuyeân. Caùc loaïi ñeøn khi boá trí ngoaøi trôøi, saân vöôøn, hoà... phaûi laø caùc loaïi ñeøn chuyeân duïng. Löu yù, caùc vò trí treo ñeøn phaûi töông ñoái deã veä sinh vaø coù theå baûo trì ñöôïc.
 
Thieát keá hôïp lyù theo töøng khu vöïc, chöùc naêng
AÙnh saùng nhaán vaø ñieåm theo töøng khu vöïc coù hieäu quaû khi coâng naêng cuûa töøng khu vöïc ñöôïc boá trí roõ raøng, hôïp lyù. Luùc naøy nguoàn saùng khoâng chæ phuïc vuï toát cho chöùc naêng töøng khu vöïc maø coøn taïo hieäu quaû thaåm myõ raát cao (do söï töông phaûn saùng toái…).
Nguoàn saùng ñöôïc boá trí theo chöùc naêng cuûa töøng khu vöïc, phoøng treû em, nhaø beáp, nhaø veä sinh... tính söû duïng ñöôïc öu tieân neân thöôøng aùnh saùng phaûi ñeàu, roõ..., phoøng nguû, phoøng khaùch, aùnh saùng phaûi coù ñieåm nhaán neân caùc loaïi ñeøn vaø cöôøng ñoä coù theå khaùc nhau. Ñeå taïo hieäu quaû thaåm myõ ñeøn pha tranh khoâng neân boá trí döôùi nguoàn saùng khaùc – ñeøn trong phoøng nguû, ñeøn ban ñeâm, baøn laøm vieäc, tuû quaàn aùo neân boá trí rieâng bieät ñeå khi söû duïng khoâng aûnh höôûng ñeán ngöôøi khaùc. Ñeøn cuûa khu vöïc haønh lang vaø caùc khu vöïc sinh hoaït chung coù theå boá trí theo nguoàn aùnh saùng ñeàu hoaëc theo tuyeán, ñieåm neáu boá trí theo tuyeán, ñieåm thì cöôøng ñoä aùnh saùng cuõng neân baèng nhau.
 
Ánh saùng laøm noåi caùc khoái noäi thaát vaãn mang tính chieáu saùng vuøng
 
Ánh saùng trang trí taïo söï aám cuùng cho phoøng aên
 
Boá trí aùnh saùng theo daïng nhaán vuøng
 
Ánh saùng vôùi muïc ñích chieáu saùng töøng saûn phaåm theo yù ñoà rieâng
 
Áùnh saùng coù tính ñeán söï phaûn chieáu qua laïi
 
Đeøn coù theå beû theo nhieàu höôùng
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 20