Mái có nhiều diện, nhiều mặt nghiêng là một phong cách đặc trưng được chăm chút nhất trong ngôi nhà của người Lào. Họ luôn “quan tâm” đến mái đầu, điều này có thể có sự liên quan với phong tục “kỵ” xoa đầu của dân Lào, có dịch vụ massage nhưng không làm phần đầu, khách sạn nhiều nơi vẫn không trang bị sẵn dầu gội đầu, không lược.
Vật liệu lợp mái thường dùng là ngói vẩy cá, tôn kẽm, tôn fibro loại nhỏ - sơn nhiều màu sắc, tranh và cả cây nứa, gỗ lim cắt tựa vẩy cá. Nhà thông thường chỉ một tầng trệt hoặc thêm một lầu cho nên mái nhà xứ Lào trông nhẹ nhàng, có nhịp điệu và dễ kiến diện các tầng bậc mái. Đất Lào nhiều đồi núi nên kiểu nhà sàn từ xưa lắm vẫn thông dụng, quen thuộc và họ vẫn giữ các ứng dụng tầng trệt làm kho, nơi để xe hơi... Không gian sống, sinh hoạt chính nằm trên lầu. Nhà kiểu mới của người Lào vẫn mang dáng dấp nhà sàn nhưng có cách điệu để thích ứng với lối sống hiện đại, nhất là nhà ở các phố thị. Nhưng mái vẫn cùng mô típ chung bao đời nay có nhịp điệu với những cách đổ xuôi.
Họ không làm nhà một mái, mái bằng, mái bầu, mái chóp... “tuỳ hứng” như xứ ta mà như có một sự thống nhất từ lâu, từ thành thị đến thôn quê đều một mô típ mái như vậy. Và, chính nhiều cánh mái đổ xuôi đó tạo cho các không gian bên trong ngôi nhà thêm sinh động để phân chia các khu vực chức năng. Anh Vieng Thong - điều hành du lịch một công ty lữ hành tại Vientiane cho biết, “ở đây nhà nào nhiều mái thể hiện đẳng cấp quyền quý, sự giàu có của gia đình đó”. Và hầu như nhà Lào đều không thiết kế mái chẵn 2- 4- 6... mà luôn là số lẻ tính theo diện - mặt nghiêng 3- 5- 7... mặt, “mặc dù kiến trúc sư người Lào có nhiều”, Vieng Thong nói...
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 36