Thaám laøm maát veä sinh aûûnh höôûûng thaåm myõ vaø gaây taâm lyù khoù chòu cho ngöôøi söû duïng
Thaám baét nguoàn töø... nöôùc
Taát nhieân laø nhö theá roài, coù nöôùc thì môùi coù thaám. Maø nöôùc thì ôû khaép moïi nôi: trong nhaø, ngoaøi nhaø, döôùi ñaát, treân trôøi...
Nöôùc trong heä thoáng caáp thoaùt thì khoâng boû ñöôïc, nöôùc cuûa thieân nhieân thì khoâng kieåm soaùt ñöôïc. Noùi ñôn giaûn hôn, nöôùc laø phaàn khoâng theå taùch rôøi trong coâng trình xaây döïng. Choã naøo coù nöôùc laø coù nguy cô thaám. Tuy nhieân khaùc vôùi choáng noùng, deã daøng nhaän bieát - thì vieäc choáng thaám khoù khaên hôn nhieàu vaø naëng veà giaûi phaùp kyõ thuaät hôn. Nhö ôû soá baùo truôùc chuùng toâi ñeà caäp, vieäc choáng noùng töø xöa ñaõ ñöôïc oâng cha ta chuù yù xöû lyù baèng raát nhieàu giaûi phaùp; nhöng choáng thaám thì haàu nhö khoâng coù - do quy moâ coâng trình nhoû, vaø vieäc sinh hoaït lieân quan ñeán nöôùc haàu nhö taùch khoûi ngoâi nhaø. Caû nguoàn nöôùc caáp vaø thoaùt ñeàu mang tính chaát töï nhieân. Vaán ñeà thaám vaø choáng thaám xuaát hieän muoän hôn do khi xaây döïng phaùt trieån, ñaëc thuø kieán truùc khaùc cuøng nhöõng phöông thöùc sinh hoaït môùi coù aûnh höôûng tôùi kieán truùc coâng trình. Ñoù laø söï keùo gaàn nhöõng khoâng gian sinh hoaït lieân quan tôùi nöôùc vaøo khoâng gian chính, heä thoáng caáp thoaùt nöôùc khoâng coøn “thieân nhieân” nöõa, quy moâ coâng trình môû caû veà chieàu roäng, chieàu cao vaø chieàu saâu, nhieàu khu vöïc chöùc naêng lieân quan tôùi nöôùc xuaát hieän…
Vò trí xung yeáu - chaân caùc lieân keát choân vaøo töôøng
Taïi sao laïi thaám?
Veà lyù thuyeát, caùc loaïi vaät lieäu xaây döïng thoâng thöôøng ñeàu coù nhöõng mao quaûn (khoaûng caùch giöõa caùc haït) coù ñöôøng kính khoaûng töø 20-40 micromet (1micromet=1/1.000 milimet). Khi beà maët vaät lieäu naøy tieáp xuùc vôùi nöôùc, nöôùc seõ xaâm nhaäp qua caùc khe hôû ôû beà maët, thaåm thaáu theo caùc mao quaûn vaøo beân trong (mao daãn) gaây ra hieän töôïng thaám. Vieät Nam laø
ñaát nöôùc ôû vuøng nhieät ñôùi, noùng aåm möa nhieàu, nhieät ñoä cheânh leäch lôùn, coù nhöõng vuøng khí haäu töông ñoái khaéc nghieät. Taát caû caùc ñieàu kieän khí haäu vaø thôøi tieát khoâng thuaän lôïi gaây neân nhöõng hieän töôïng co ngoùt, giaõn nôû, laøm nöùt vaø phaù huyû beà maët cuõng nhö caáu truùc vaät lieäu, taïo ñieàu kieän cho nöôùc xaâm nhaäp.
Nhöõng phaàn naøo cuûa coâng trình deã bò thaám?
Ñoù laø nhöõng phaàn coâng trình chòu taùc ñoäng cuûa töï nhieân (nöôùc möa, nöôùc ngaàm), vaø phaàn coâng trình lieân quan tôùi tröõ, söû duïng nöôùc. Veà maët kieán truùc coù theå phaân loaïi nhö sau:
Caùc phaàn bò thaám bôûi nuôùc ngaàm: taàng haàm chìm trong ñaát, moùng, chaân töôøng…
Caùc phaàn bò thaám bôûi nöôùc möa: töôøng, maùi, saøn ban coâng, loâ gia…
Caùc phaàn bò thaám bôûi nöôùc söû duïng (caû caáp vaø thoaùt): saøn, töôøng, hoäp kyõ thuaät… caùc khu veä sinh vaø khu vöïc lieân quan.
Caùc khu vöïc lieân quan tôùi beå chöùa: beå phoát, beå nöôùc (ngaàm, noåi), beå bôi…
Vò trí xung yeáu - noái oáng ñi xuyeân qua saøn
Caùc vò trí xung yeáu cuï theå
ÔÛ treân ñaõ noùi, nöôùc thaám qua caùc keõ hôû treân beà maët vaø caáu truùc vaät lieäu, nhöng ñieàu ñoù hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo ñaëc tính vaät lieäu maø chuùng ta söû duïng. ÔÛ ñaây chuùng toâi muoán ñeà caäp tôùi moät vaán ñeà khaùc - cuï theå hôn, thöôøng xaûy ra trong quaù trình xaây döïng vaø söû duïng coâng trình: ñoù laø caùc vò trí xung yeáu, hay xaûy ra veát nöùt, khe, loã… taïo ñieàu kieän thaåm thaáu daãn ñeán hieän töôïng thaám. Ñoù laø:
Vò trí maïch ngöøng khi ñoå beâ toâng
Vò trí tieáp giaùp giöõa khoái xaây (töôøng gaïch) vaø keát caáu beâ toâng
Vò trí tieáp giaùp giöõa khoái xaây tröôùc - sau, khoái xaây cuõ - môùi (truôøng hôïp caûi taïo)
Vò trí tieáp giaùp giöõa hai khoái coâng trình xaây saùt nhau
Vò trí tieáp giaùp treân beà maët coù söû duïng caùc loaïi vaät lieäu khaùc nhau
Chaân caùc keát caáu, thieát bò choân hay laép raùp vaøo töôøng (hoa saét, nan chaén naéng, daây choáng seùt…)
Chaân caùc vò trí lieân keát ñònh vò taám maùi nheï (bu loâng, vít)
Mieäng pheãu thu thoaùt nöôùc (ôû saøn veä sinh, saøn ban coâng, loâ gia, saân thöôïng, maùi…)
Khu vöïc gaàn seâ noâ, maùng traøn
Vò trí ñaáu noái caùc oáng caáp thoaùt nöôùc
Vò trí xung yeáu - caùc ñaàu noái oáng caáp thoaùt nöôùc
Vò trí xung yeáu - noái oáng ñi xuyeân qua saøn
Maùi baèng phaûi ñaûm baûo ñoä doác thoaùt nöôùc
Maùi doác truyeàn thoáng laø ñieàu kieän toát ñeå thoaùt nöôùc möa
Vò trí xung yeáu - caùc ñaàu noái oáng caáp thoaùt nöôùc
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 25