Tranh kính màu ghép bằng ron chì có được độ vững chắc như khuôn và áp thêm tấm kính phẳng phía sau tranh
Vẽ hình và màu trên chụp đèn treo thuỷ tinh. Tạo hoa văn bằng keo resin và màu
Có nhiều cách chế tác tranh, tạo hoa văn, hoạ tiết trên kính nhưng phương pháp cổ điển và công phu hơn cả là kính màu ghép (stained glass hay collage glass) - dạng tranh màu bằng kính ứng dụng trong những đền đài, nhà thờ cổ xưa. Nhưng đến nay công nghệ kính màu ghép này vẫn tồn tại, phát triển và được ứng dụng rộng rãi, ngay trong nội thất, từ các ô cửa, trần nhà, mái vòm, vách kính, bàn tủ, gờ chỉ cho đến những chao đèn bàn, đèn treo…
Chế tác tranh kính
Để tạo hoạ tiết, kính màu ghép sử dụng các ron (joint) chì có rãnh để "vẽ". Sau đó cắt kính màu với những tông khác nhau kết ráp vào giữa những ron chì đó để tạo hình, hoa văn… Nhờ vào sự mềm mại của chì cũng như có thể kết từ những miếng kính màu nhỏ lại tạo tranh được trên những mặt cong. Và đủ uyển chuyển cho sức sáng tác của hoạ sĩ, nghệ nhân. Những mảng tranh lấy nguồn sáng trời để biểu lộ sẽ thay đổi sắc màu theo các giờ trong ngày và theo mùa trong năm vì nguồn sáng tự nhiên có khác nhau theo từng thời khắc.
Dựa vào tính chất của tranh kính màu ghép, có dạng vẽ tranh trên kính bằng keo resin. Trên tấm kính liền lạc hay trên những vật dụng thuỷ tinh, người thợ vẽ theo mẫu lên đó những đường keo resin màu đen nổi cộm. Sau đó, pha phối màu lên để làm tranh hay hoa văn. Cách này trông tựa như tranh kính màu ghép nhưng chỉ thích hợp ứng dụng nội thất và lấy ánh sáng đèn chiếu là chủ yếu, nếu tiếp xúc trực tiếp với nguồn sáng trời sẽ bị phai màu.
Kính thủy tinh ốp lát Sản phẩm mới này còn gọi là gạch glass mosaic làm từ thuỷ tinh nung chảy ở nhiệt độ 1.300 độ C. Sau đó được dập thành từng viên nhỏ chỉ từ 1-5cm2. Màu sắc được tạo từ các ocide kim loại trong quá trình nung chảy thuỷ tinh nên bền cùng vật liệu. Chính kích thước nhỏ và màu sắc phong phú nên có thể sáng tạo hình, tranh, họa tiết… bằng thích và ứng dụng đa dạng ở nội, ngoại thất. Mosaic có nguồn gốc từ thời Hy Lạp cổ đại.
Vẽ màu trên kính bằng phương pháp in luạ và nung để màu bám tốt vào kính
Phòng cho trẻ cũng rộn ràng bởi ô cửa kính màu ghép. Hoa văn ghép màu trên ô cửa theo phong cách cổ điển
Điêu khắc trên kính
Có nhiều cách khắc chạm trên kính để tạo đường nét lồi lõm, thể hiện đậm hơn hình ảnh 3 chiều. Có thể khắc bằng phun cát để bào mòn mặt kính hay sử dụng máy mài giũa. Sau đó sản phẩm có thể giữ nguyên hoặc sơn màu. Ngoài điêu khắc còn dạng tranh đúc khuôn, nung chảy tấm kính trên khuôn có hoạ tiết để tạo hình ảnh cho tấm kính.
Sơn trên kính, kính rạn
Cũng nhiều cách sơn, ép 2 lớp kính trong lại bằng một lớp keo màu; hoặc sơn phun mặt sau của kính bằng một lớp sơn hệ epoxy đặc biệt. Hoặc tạo màu có độ bền hơn bằng cách đưa một loại men màu đổ trên kính và đem nung ở nhiệt độ cao cho men chảy ra bám vào kính. Một cách tạo hình khác là kính rạn, sửdụng 3 lớp kính dán lại với nhau nhưng lớp ở giữa làm bể theo dạng hạt bắp. Chính những cạnh bể của kính trông lấp lánh, lạ nhờ sự khúc xạ ánh sáng.
Ứng dụng trong xây dựng, trang trí
Ngoài việc làm các mặt dựng, vách chắn nhà, vách phòng tắm, hiện kính còn được đưa vào làm lan can cầu thang, bậc cầu thang hay sàn kính. Ở đó, cho cảm giác không gian rộng thoáng ra, sang trọng và hiện đại thông qua hiệu ứng của các nguồn sáng tự nhiên hay đèn. Kính ứng dụng trong xây dựng phải dùng kính cường lực, dày từ 10-15 ly. Loại kính này chịu lực tốt gấp 4 lần so với kính thông thường và nếu lỡ bị va chạm, kính sẽ vỡ thành những hạt lựu, không gây nguy hiểm cho người sử dụng.
Tạo viền màu cho khu vực thang
Cách điệu bằng gạch thuỷ tinh mosaic, gạch này có thể lát nền và tạo hoa văn, hoạ tiết đa dạng. Lan can tầng lửng bằng kính cường lực vừa thoáng và sáng
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 5