Caây laù to troàng ôû ngoaøi trôøi mang laïi veû ñeïp cho caên nhaø
AÙnh saùng
AÙnh saùng laø yeáu toá quan troïng nhaát. AÙnh saùng ñöôïc haáp thuï, tieáp nhaän nhieàu hay ít aûnh höôûng ñeán söï phaùt trieån cuûa caây. AÙnh saùng coù theå laø nguoàn aùnh saùng tröïc tieáp töø naêng löôïng maët trôøi, xuyeân qua cöûa soå, hoaëc coù theå töø caùc nguoàn ñeøn chieáu saùng beân trong. Thoâng thöôøng, khi ñöôïc troàng trong nhaø, caây seõ caàn töø 12-14 giôø chieáu saùng. Caây troàng trong khoâng gian toái thöôøng coù maøu laù xanh nhaït hôn caây ñöôïc troàng tieáp xuùc vôùi nhieàu aùnh saùng.
Phaân ñoä aùnh saùng ñöôïc “chaån ñoaùn” töø nguoàn aùnh saùng gaàn nhaát, chia ra laøm ba nhoùm: toái (saùng ít), trung bình vaø saùng nhieàu.
Vò trí cöûa soå, vò trí laép ñaët heä thoáng ñeøn chieáu saùng, höôùng cöûa soå, vò trí ñaët caây kieång… ñeàu coù theå aûnh höôûng ñeán söï phaùt trieån cuûa caây. Vôùi caùc nhoùm caây caàn aùnh saùng maïnh, neân ñaët beân caùc cöûa soå quay veà höôùng nam. Caùc höôùng ñoâng, taây chæ coù theå cung caáp khoaûng 60% aùnh saùng so vôùi höôùng nam, vaø höôùng baéc chæ coù theå cung caáp khoaûng 20% aùnh saùng so vôùi höôùng nam. AÛnh höôûng ñeán aùnh saùng coøn coù nhöõng yeáu toá khaùc: maøn cöûa soå, caây troàng beân ngoaøi cöûa soå, thôøi tieát, ñoä cao cuûa kieán truùc xung quanh cuõng nhö ñoä trong cuûa kính. Song song vaøo ñoù, coù theå boå sung nguoàn aùnh saùng töø ñeøn tuyùp, ñeøn vaøng, ñeøn chuyeân duøng cho vieäc troàng caây, cuõng nhö coù theå taêng cöôøng aùnh saùng khi söû duïng caùc vaät lieäu phaûn chieáu (reflective).
Vöôøn treân saân thöôïng ñöôïc toå chöùc vôùi nhieàu loaïi caây khaùc nhau
Löïa choïn caây kieång
Caây kieång troàng trong nhaø ñöôïc phaân chia laøm ba loaïi: loaïi phuø hôïp vôùi aùnh saùng thaáp (shading) coù theå ñaët ôû nhöõng nôi khoâng coù aùnh saùng tröïc tieáp; loaïi phuø hôïp vôùi aùnh saùng maïnh nhöng khoâng tröïc tieáp (semi direct sunlight) vaø loaïi phuø hôïp vôùi aùnh saùng tröïc tieáp (direct sunlight). Thoâng thöôøng caùc loaïi hoa kieång ñeàu caàn aùnh saùng tröïc tieáp, do ñoù khi troàng trong nhaø, caây kieång phuø hôïp vôùi caùc vò trí ôû ban coâng, saân thöôïng hôn. Caùc gioáng daây leo nhö traàu oâng, traàu baø, vaø caùc hoï döông xæ (fern) coù theå phuø hôïp vôùi caùc nôi coù ñoä aåm toát, cöûa soå thoâng thoaùng, aùnh saùng toát nhö phoøng taém, phoøng aên, gieáng trôøi… Truùc kieång (coøn goïi laø lucky bamboo), bon sai, lan, thaàn taøi, xöông roàng vaø caùc gioáng caây nhieät ñôùi (nhö suùng, sen, caùc loaïi coï kieång) hieän ñang laø “moát” ñöôïc nhieàu ngöôøi öa chuoäng. Tuy nhieân, cuõng nhö nhieàu loaïi caây kieång khaùc, khi ñöôïc troàng trong nhaø, caàn phaûi luaân chuyeån giöõa trong nhaø vaø ngoaøi trôøi ñeå caây ñöôïc töôi toát laâu.
Caây kieång trong khoâng gian noäi thaát
Khoâng coù söï giôùi haïn trong caùch saép ñaët caây kieång trong khoâng gian noäi thaát, neáu vò trí saép ñaët ñaùp öùng ñöôïc caùc nhu caàu caàn thieát cho caây. Tröôøng hôïp vò trí ñaët khoâng cung öùng ñuû nguoàn aùnh saùng, caùch toát nhaát laø söû duïng phöông phaùp 1:3 - moät tuaàn trong nhaø vaø ba tuaàn ngoaøi trôøi. Coù nhieàu caùch laøm ñeïp khoâng gian noäi thaát baèng caây caûnh: ñaët treân baøn (baøn caø pheâ, baøn traø, baøn aên, baøn goùc, baøn console, tuû ñaàu giöôøng, baøn phaán… ), ñaët beân cöûa soå hoaëc ñaët treân caùc giaù, keä ñöôïc thieát keá cho caây. Caây coù theå keát hôïp vôùi nöôùc ñeå taïo nhöõng goùc nhoû cho hoøn non boä, thaùc nöôùc… vaø caây coù theå mang ñeán may maén, phuùc loäc khi ñöôïc keát hôïp vôùi phong thuyû.
Vöôøn treân saân thöôïng ñöôïc toå chöùc vôùi nhieàu loaïi caây khaùc nhau
Nhieät ñoä, ñoä aåm, thoâng thoaùng, nöôùc vaø chaêm boùn laø nhöõng yeáu toá coøn laïi ñeå giuùp caây kieång phaùt trieån toát, laâu beàn. Hai lyù do haøng ñaàu khi caây bò cheát thöôøng laø thieáu aùnh saùng vaø töôùi quaù nhieàu hoaëc quaù ít nöôùc. Do ñoù, neân tìm hieåu roõ töøng gioáng caây, ñeå coù cheá ñoä chaêm soùc phuø hôïp.Phoøng choáng raày vaø saâu boï - hieän nay treân thò tröôøng cung caáp nhieàu loaïi thuoác choáng raày, tröø saâu boï, tuy nhieân, vôùi xu höôùng kieán truùc xanh (green architecture) - thaân thieän vôùi moâi tröôøng, giôùi haïn vieäc söû duïng hoaù chaát, moät soá caây coù muøi hoaëc tinh daàu ñöôïc söû duïng ñeå xua ñuoåi coân truøng nhö: saû, oaûi höông, rau queá. Hoaëc söû duïng ôùt khoâ, hoa cuùc khoâ, caây fennel pha vôùi nöôùc ñeå xòt vaø röûa caây laù choáng coân truøng, nhö moät daïng thuoác xòt (insect spray).
Daây leo thích hôïp vôùi khoâng gian ít saùng
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 24