Vöôøn treân maùi coù taùc duïng baûo veä beâ toâng maùi traùnh ñöôïc hieän töôïng co giaõn vì nhieät nhöng cuõng tieàm aån khaû naêng thaám
ÔÛ phaàn naøy chuùng toâi khoâng ñi saâu vaøo caùc giaûi phaùp kyõ thuaät hoaù - vaät lieäu (xuaát hieän ngaøy caøng nhieàu bôûi caùc coâng ty saûn xuaát vaät lieäu choáng thaám); maø chæ ñeà caäp nhöõng giaûi phaùp mang tính nguyeân ly.ù
Giaûi phaùp kieán truùc hay chuyeän phoøng hôn laø chöõa:
Khoâng bao giôø ñeå hieän töôïng thaám xaûy ra roài môùi ñi tìm nguyeân nhaân vaø giaûi phaùp. “Phoøng” giuùp chuùng ta chuû ñoäng hôn baèng caùc giaûi phaùp ñi tröôùc. Giaûi phaùp kieán truùc, söû duïng vaät lieäu hôïp lyù laø nhöõng yeáu toá quan troïng haøng ñaàu. Vieäc choáng thaám veà cô baûn laø ngaên nguoàn nöôùc thaåm thaáu - cuõng coù nghóa laø haïn cheá caùc veát nöùt treân beà maët. Do ñoù ôû moät vaøi giaûi phaùp choáng thaám coù lieân quan ñeán choáng noùng.
- Nghieân cöùu kyõ ñòa chaát coâng trình, caùc yeáu toá thuyû vaên lieân quan ñeå coù giaûi phaùp choáng thaám toát cho moùng, taàng haàm, chaân töôøng.
- Thieát keá maùi phuø hôïp kieán truùc vaø khí haäu ñòa phöông, ñaûm baûo höôùng phaân thuyû vaø ñoä doác thoaùt nöôùc möa, traùnh taïo ra nhöõng khu vöïc deã bò ñoïng nöôùc. Vôùi coâng trình maùi baèng, phaûi ñaûm baûo ñoä doác toái thieåu laø 3%.
- Toå chöùc maët baèng, phaân khu chöùc naêng lieân quan tôùi nöôùc (veä sinh) khoa hoïc ñeå traùnh heä thoáng caáp - thoaùt nöôùc ñi voøng, ñi xa deã gaây hieän töôïng thaám vaø khoù khaên khi söûa chöõa.
- Ñaùnh doác ñuû (2-3%) vaø ñuùng höôùng cho caùc saøn veä sinh, caùc saøn chòu nöôùc nhö saân thöôïng, ban coâng, loâ gia. Thieát keá vò trí ga thu hôïp lyù.
- Baûo veä keát caáu maùi coá ñònh (maùi beâ toâng), traùnh taùc ñoäng tröïc tieáp cuûa möa naéng baèng caùc giaûi phaùp nhö: lôïp/daùn ngoùi (vôùi maùi doác), keâ taám ñan, phuû maùi toân, taám bao che nheï (vôùi maùi baèng). Vieäc ñöôïc che phuû naøy giuùp maùi beâ toâng traùnh ñöôïc söï co ngoùt, deã xuaát hieän veát nöùt. Thieát keá vöôøn, maët nöôùc treân maùi hay saân thöôïng laø moät giaûi phaùp toát baûo veä cho cho keát caáu maùi phía döôùi nhöng cuõng laø con dao hai löôõi neáu khoâng xöû lyù toát.
- Baûo veä keát caáu bao che (töôøng) - ñaëc bieät laø töôøng höôùng ñoâng - taây chòu naéng nhieàu deã bò nöùt baèng caùch duøng heä keát caáu chaén naéng, caây xanh…, söû duïng vaät lieäu beà maët hôïp lyù. Khoâng neân xaây töôøng moûng deã bò nöùt, söû duïng ñuùng loaïi gaïch cho caùc khoái xaây.
- Thöïc hieän ñuùng quy trình kyõ thuaät khi thi coâng: söû duïng ñuùng maùc beâ toâng, maùc vöõa; dôõ coáp pha khi beâ toâng ñuû tuoåi (traùnh gaây voõng, nöùt, bieán daïng keát caáu); ngaâm nöôùc xi maêng theo quy phaïm vôùi saøn beâ toâng. Nhöõng nôi söû duïng phuï gia choáng thaám phaûi thöïc hieän theo quy caùch vaø tyû leä cuûa nhaø saûn xuaát.
- Löu yù vaø xöû lyù trieät ñeå caùc vò trí xung yeáu.
Vaät lieäu oáp beân ngoaøi töôøng gaïch laøm taêng cöôøng khaû naêng choáng thaám töø beân ngoaøi
Vôùi maùi baèng dieän tích lôùn thì vieäc phaân thuyû vaø vò trí ñaët oáng thoaùt raát quan troïng
Choáng thaám vaø caùc giaûi phaùp hoaù - vaät lieäu
Khi xaûy ra hieän töôïng thaám coù theå chöa nhaän bieát ngay, vaø khi nhaän bieát cuõng khoâng deã daøng tìm ñöôïc nguyeân nhaân vaø vò trí cuï theå xaûy ra vaán ñeà. Nöôùc mao daãn trong loøng vaät lieäu vaø caùc keát caáu, coù theå ñi raát xa môùi xuaát hieän treân beà maët. Nhaän bieát ñuùng nguyeân nhaân vaø vò trí laø yeáu toá quan troïng haøng ñaàu, sau ñoù môùi laø choïn giaûi phaùp thích hôïp. Tuy nhieân vieäc choáng thaám veà cô baûn phaûi thöïc hieän ngay töø khi thi coâng coâng trình, taïi caùc vò trí caàn choáng thaám.
Moät ñieàu caàn löu yù laø phaàn lôùn nguyeân nhaân thaám xuaát phaùt töø söï roø ræ ñöôøng oáng caáp thoaùt - ñaëc bieät laø thaám trong coâng trình. Vì vaäy vieäc xöû lyù taän goác nguyeân nhaân chính laø vaán ñeà chöù khoâng phaûi xöû lyù cho caùc khu vöïc töôøng bò thaám.
Trong tröôøng hôïp chaéc chaén khoâng phaûi do hôû ñöôøng oáng (thaám saøn veä sinh, thaám töø beå, thaám töôøng…) thì tuyø töøng tröôøng hôïp maø söû duïng caùc phöông phaùp vaø chaát choáng thaám phuø hôïp.
Caùc loaïi phuï gia, chaát choáng thaám hieän nay coù raát nhieàu, nhöng coù theå chia cô baûn thaønh hai nhoùm chính sau ñaây:
Chaát choáng thaám voâ cô: thöôøng coù nguoàn goác töø silicat. Nguyeân lyù hoaït ñoäng laø dung dòch choáng thaám seõ thaám saâu, töông taùc vôùi khoái beâ toâng, traùm vaøo caùc loã roãng, mao maïch trong khoái beâ toâng ñeå ngaên nöôùc.
Chaát choáng thaám höõu cô: thöôøng coù nguoàn goác töø bitum vaø polymer. Nguyeân lyù hoaït ñoäng laø dung dòch laø ñöôïc phuû leân beà maët, khi khoâ taïo thaønh lôùp maøng treân beà maët caàn choáng thaám. Lôùp maøng naøy cho pheùp co giaõn ôû möùc ñoä nhaát ñònh. Tuy nhieân maøng choáng thaám naøy seõ bò laõo hoaù theo thôøi gian.
Vieäc khoâng baûo döôõng duy tu veä sinh maùi raát deã gaây thaám do vaán ñeà thoaùt nöôùc
Chuû ñoäng vaø khoâng quaù phuï thuoäc vaøo coâng ngheä
Coù laàn, ngöôøi vieát baøi naøy ñöôïc moät khaùch haøng goïi ñieän phaøn naøn veà vaán ñeà thaám maùi. Taát nhieân taùc giaû phaûi qua coâng trình vaø cuøng chuû nhaø leân maùi xem. Trôøi naéng vaø khoâ, nhöng caû phaàn maùi baèng laø… moät caùi ao. Lyù do ñôn giaûn thoâi, pheãu thu cuûa phaàn maùi naøy bò raùc, laù ruïng laøm taéc, vaø nöôùc khoâng thoaùt ñöôïc. Maùi nhaø, khoâng phaûi loøng caùi beå nöôùc neân duø choáng thaám töø khi xaây nhöng bò ngaâm maáy ngaøy theá naøy, ruûi ro vaãn xaûy ra. Roõ raøng, vieäc luoân kieåm tra, duy tu baûo döôõng coâng trình laø moät ñieàu raát quan troïng. Nhieàu haäu quaû
xuaát phaùt töø vieäc söû duïng, vaän haønh coâng trình khoâng ñuùng caùch hay söï thôø ô cuûa chính chuùng ta. Coù theå söï vieäc ban ñaàu neáu phaùt hieän sôùm, xöû lyù voâ cuøng ñôn giaûn; nhöng neáu ñeå laâu laïi thaønh vaán ñeà phöùc taïp. Vieäc choáng thaám cuõng vaäy, caàn phaûi chuû ñoäng. Choáng thaám phaûi tieán haønh töø ñaàu trong quaù trình thieát keá vaø thi coâng.
Trong quaù trình söû duïng coâng trình cuõng luoân phaûi löu yù. Söû duïng nöôùc caáp ñuùng caùch, taïo moïi ñieàu kieän toát nhaát ñeå thoaùt nöôùc, ñeå baûo veä beà maët keát caáu traùnh bò phaù hoaïi… laø nhöõng vieäc luoân phaûi kieåm soaùt vaø thöïc hieän, chöù khoâng phaûi chôø ñeán khi bò thaám môùi ñi tìm caùc loaïi hoaù chaát vaø phuï gia choáng thaám. Thuoác daãu toát nhöng khoâng ñuùng beänh hoaëc quaù muoän ñeàu khoâng coù nhieàu taùc duïng. Ñoù laø ñieàu maø thöïc teá ñaõ minh chöùng.
Choáng thaám - ñuùng laø vaán ñeà nan giaûi. Nhöng noù cuõng khoâng quaù khoù neáu ta bieát phoái hôïp ñoàng boä caùc giaûi phaùp vaø thöïc hieän ñuùng caùc nguyeân taéc, quy trình kyõ thuaät. Vaø luoân nhôù raèng: phaûi luoân luoân chuû ñoäng choáng thaám; caùc loaïi vaät lieäu choáng thaám chæ mang tính hoã trôï chöù khoâng phaûi pheùp maøu.
Phoøng taéém ñöùng baèng kính haïn cheá nöôùc aûnh höôûng tôùi saøn WC chung taêng cöôøng khaû naêng choáng thaám
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 25